Demokracja w świecie arabskim

Demokracja i Arabowie, czy te dwa pojęcia mają szanse na współistnienie?Zespół analityków i politologów przeprowadził debatę na temat gotowości Arabów do zasad demokracji.

Samospalenie sprzedawcy warzyw z małego miasteczka w Tunezji okazało się pierwszym znakiem burzy, która przeszła przez świat arabski. Bunt społeczeństwa przeciwko władzy, która nie potrafi zapewnić podstawowych warunków życia swoim obywatelom, rozpoczął się właśnie w Tunezji. U podstaw Jaśminowej  rewolucji legła potrzeba zmian warunków życia milionów ludzi żyjących w tamtejszych regionie. W świetle ostatnich wydarzeń, Gulf News będzie organizować  debatę składającą się z trzech części na temat demokracji w świecie arabskim. W pierwszej debacie zespół analityków i politologów pytał, czy ludzie są gotowi do ustroju demokratycznego i czy są w stanie przyjąć na siebie obowiązki wynikające z bycia częścią systemu politycznego.

Na pytanie, czy społeczeństwu Bliskiego Wschodu wystarczy tolerancji niezbędnej do funkcjonowania demokracji, respondowani odpowiadali:

Fadi Salem
W sytuacji zwiększenia zakresu wolności istnieje ryzyko napięć religijnych i sekciarskich, zwłaszcza wtedy gdy kultura uczestnictwa nie zaistniała jeszcze w społeczeństwie. Jednak nie oznacza to, że ​​większy udział  w życiu politycznym doprowadzi do jeszcze większych podziałów religijnych. Znamy przypadki  Iraku i Libanu, gdzie możliwość decydowania doprowadziła do zwiększenia podziałów, ale istnieją też przykłady na to, że demokratyzacja społeczeństwa jest możliwa.

Dr Khalid Al Yahya
Świat arabski ma tak wiele różnych doświadczeń płynących z demokratycznego rządu i życia politycznego, dlatego musimy się naprawdę zastanowić, które mamy na myśli. Nie zgadzam się z uogólnieniem, że jesteśmy nietolerancyjni. Mogę podać przykłady Arabów, którzy mieszkają w Stanach Zjednoczonych - zmieniają swój styl życia, szanują prawa i stają się częścią społeczności. Człowiek przejmuje wzorce ze swojego środowiska. Edukacja socjalna pochodzi z domu, szkoły i wpływanie na nią jest możliwe dzięki polityce rządu.

Dr Khalid Al Yahya
Jeśli spojrzeć na historię świata arabskiego, Arabowie zawsze byli bardzo dobrymi  kupcami,  a dobry kupiec to kupiec tolerancyjny - jesteśmy chętni do konkurowania, lubimy dawać i brać. Niestety, jeśli przyjrzymy się historii najnowszej niektórych krajów, w których funkcjonuje sterowana przez rząd gospodarka i wszechobecna korupcja, można zaobserwować  zatracenie wartości człowieka jako podmiotu. Ale pierwotnie, myślę, że wartości kompromisu i solidarności były obecne wśród Arabów.

Dr N. Janardhan
W piętnastu krajach świata arabskiego tuż przed wybuchnięciem rewolucji przeprowadzono ankietę, w której zapytano, czy respondowani woleliby gospodarcze czy też  polityczne reformy . Nic dziwnego, że większość z nich wypowiedziała się na rzecz reform politycznych. Jednak już na pytanie, który kraj by wybrali jako miejsce zamieszkania  – Indie czy Chiny, większość wybrała Chiny ze względu na rozwój gospodarczy. Tak więc, wydaje się być wypaczone podejście co do rzeczywistych potrzeb i wymagań.

Ludzie nie są gotowi do wyrażenia swoich poglądów lub mówienia o tym w co wierzą, ponieważ tak zostali wychowani.

Dr Khalid Al Yahya
Jestem pedagogiem i uczę krytycznego myślenia, nie widziałem zbyt dużej różnicy między uczniami w USA i tymi tutaj w ich wrodzonych zdolności ach do krytycznego myślenia, czy dokonywania wyborów. Uczę studentów, a oni nawet dla mnie stanowią wyzwanie w śmiałości wyrażaniu swoich poglądów. […] Dlatego uważam, że można nauczyć ludzi krytycznego myślenia i wychowania obywatelskiego. Jeśli zmienisz strukturę społeczną  i dasz nowe możliwości rozwoju, ludzie zaczną reagować. Można wprowadzić pewne treści i programy nauczania poprzez system edukacji, który pozwala uczniom na samodzielne myślenie i dokonywanie wyborów. Ale do tego potrzebujemy  odpowiednich instytucji.

Dr N. Janardhan
Zasadniczo jesteśmy częścią środowiska. Nie może być grup lub osób chcących zmian i jednocześnie niezgadzających się na wprowadzenie mechanizmów, które te zmiany przynoszą. Zaczęliśmy już mówić o tym, jak zmiany polityczne, które właśnie mają miejsce, różnią się od modelu, jaki dotąd funkcjonował. Musimy wymyślić model [ustroju politycznego], który pasowałby społeczeństwu i być może jego projekt będzie pochodził z wymiany pomysłów i będzie miał przełożenie na konkretne działania ludzi.

Dr Khalid Al Yahya
Ważne jest, aby odróżnić pojęcia demokracji i demokratyzacji. Bardzo trudno jest przewidzieć, jak ludzie zareagują na nowy system.  Do wysnuwania hipotez potrzebne są chociaż elementarne badania obrazujące skuteczność instytucji w zapewnieniu suwerenności narodu i  sposobu wyłaniania liderów. Ludzie muszą znać swoje prawa i mieć możliwość do korzystania z niektórych swobód obywatelskich. […]  myślę, że musimy myśleć o instytucjach, które są zgodne z prawem szariatu, przynajmniej w krajach mniej świeckich. Innym aspektem jest stworzenie państwa prawa, czyli  rzeczywiście wrócić do procesu wyborów, które pozwolą na uczciwe dokonywanie wyborów, które z kolei pozwolą na zmianę przywództwa. Są też inne warunki  potrzebne dla zrównoważonego rozwoju demokracji - edukacja, wartość klasy średniej, jednolite społeczeństwo oraz partie politycznych zróżnicowane w oparciu o poglądy na społeczeństwo, a nie podziały wyznaniowe.

Aneta Gajak

Źródło: www.gulfnews.com

Zdjęcie: www.lysak.pl